Specyfika zarządzania rodzinnym przedsiębiorstwem przeprowadzkowym

Zarządzanie rodzinnym przedsiębiorstwem przeprowadzkowym dotyka w szczególności następujących kwestii[1]:

  • konieczność zachowania równowagi pomiędzy systemem rodziny a systemem firmy przeprowadzkowej,
  • potrzeba wychowania sukcesorów,
  • stosunek do pracowników którzy nie są członkami rodziny, (głównie członków ekip przeprowadzkowych),
  • rodzinne kierownictwo w firmie przeprowadzkowej.

Wyraźna większość (aż 84%) przedsiębiorców wyraża chęci, aby ich przedsiębiorstwo przeprowadzkowe funkcjonowało w kolejnych pokoleniach rodziny. Zaledwie 4% ankietowanych jest temu przeciwna. Pozostałe 12% respondentów to osoby niezdecydowane. Problem wykreowania sukcesora przygotowanego do przejęcia rodzinnego przedsiębiorstwa przeprowadzkowego jest punktem newralgicznym w historii firmy przeprowadzkowej niestety często ignorowanym przez przedsiębiorców. Jak pokazują badania przeprowadzone na firmach zajmujących się realizacją przeprowadzek w Łodzi, aż 52% ankietowanych myśli o przekazaniu rodzinnej firmy przeprowadzkowej następcą, lecz wszyscy oni przyznali, że wprowadzanie dzieci w sprawy firmy ma charakter nieświadomy, nieprzemyślany i mało systematyczny. Bardzo niska jest wśród łódzkich przedsiębiorców rodzinnych świadomość, że sukcesorów należy przygotowywać do przejęcia rodzinnego przedsięwzięcia przeprowadzkowego przez cały proces wychowawcy, trwających od wczesnych lat dziecięcych.

Wykorzystywane formy oddziaływań wychowawczych sprowadzają się do:

  • osobistego wzorca zaangażowania, staranności i oddania firmie,
  • wprowadzania do pracy w przedsiębiorstwie na różnych stanowiskach,
  • edukacji z zakresu związanego z działalnością przedsiębiorstwa,
  • odpowiedniej motywacji.

Jak pokazały badania tylko nieliczni z ankietowanych (8%) przytaczają jako argument wychowawczy moralny obowiązek i tradycje rodzinne związane z kontynuowaniem rodzinnego przedsięwzięcia przeprowadzkowego. Skutkiem takiej postawy jest brak zainteresowania nowy sukcesorów sprawami firmy, 32% z nich wyraźnie nie interesuje się rodzinnym przedsiębiorstwem przeprowadzkowym.

Według literatury amerykańskiej stosunek do pracowników spoza rodziny może być miernikiem dojrzałości zarządzania firmą, nie chodzi tutaj jednak o atmosferę w pracy. Dużo istotniejszymi elementami są: gotowość dopuszczenia do zarządzania przedsiębiorstwem, obiektywna ocena oraz prawidłowa motywacja do wykonania powierzonych zadań. Jak pokazują badania tylko 8% z populacji rodzinnych firm przeprowadzkowych dopuszcza pracowników nie będących członkami rodziny do zarządzania, uwzględniając ich w strukturze formalnego kierownictwa.

Specyfika zarządzania rodzinnym przedsiębiorstwem przeprowadzkowym

Najczęstsze obawy przed dopuszczeniem do zarządzania przedsiębiorstwem przeprowadzkowym specjalistów spoza rodziny to:

  • głębokie przekonanie, iż losami firmy zainteresowani są wyłącznie członkowie rodziny 75%,
  • przekonanie, iż nikt spoza rodziny nie jest w stanie zrozumieć sytuacji przedsiębiorstwa przeprowadzkowego 68%,
  • możliwość utraty prywatności rodzinnego przedsiębiorstwa 60%.

Są to naturalne opory wynikające z ludzkiej psychiki oraz z ogólnego przekonania, że „rodzina wie najlepiej” i nie potrzebuje pomocy specjalistów „z zewnątrz”. W zdecydowanej większości badanych przedsiębiorstw (90%) panowało przekonanie, że pracownicy nie będący członkami rodziny są mniej pracowici, efektywni i zaangażowani w porównaniu z członkami rodziny. Przekonanie to jest krzywdzące i może prowadzić do konfliktów w przedsiębiorstwie przeprowadzkowym. Władze w firmie powinna sprawować osoba mająca ku temu kompetencję bez względu na to czy jest członkiem rodziny czy też nie.


[1] Ł. Sułkowski, Determinanty rozwoju przedsiębiorstw rodzinnych w Polsce, Dom Organizatora, Toruń 2005, s. 74-76.

Dodaj komentarz